Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

bag - (juweel)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

bag, bagge [juweel] {bag(g)e [kostbare ring] 1468-1497} < frans bague [ring] < latijn baca, baga [bes, parel, later ook ring met edelstenen bezet].

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

bag v. (edelsteen), Mnl. bagghe, baghe, uit Fr. bague = ring, van Lat. baccam (-a): z. bei.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

F. Debrabandere (2007), Zeeuws etymologisch woordenboek: de herkomst van de Zeeuwse woorden, Amsterdam

bagge 2 zn. v.: stoffen ring ter verbreding van de heupen om de bovenrok’. Mnl. bagge ‘ring’, Vnnl. bagghe ‘bes, olijf; edelsteen’ (Kiliaan). Oostfri. bâge ‘boog’, Ndd. bagen ‘boog, buiging, gebogen ding’ < D. biegen, Ndl. buigen. Fr. bague ‘ring’ gaat wellicht op Mnl. bagge terug, maar wordt door sommigen verklaard uit Prov. baga ‘parel’ < Lat. baca ‘kraal, bes; edelsteen’ (> Fr. baie ‘bes’). Bezwaren hiertegen zijn: Prov. baga komt pas sinds 1462 voor, bague is vooral Noord-Frans en de oudste vormen ervan zijn wage, vaghe (Rey, FEW).

A.A. Weijnen (2003), Etymologisch dialectwoordenboek, Den Haag

bag I oorbel, bloem van fuchsia (Noord-Holland). « fra. bague « prov. baga (= lat. baca ‘parel’, later: ‘ring’).
Pannekeet 27, WNT II 862-863.

F. Debrabandere (2002), West-Vlaams etymologisch woordenboek: de herkomst van de West-Vlaamse woorden, Amsterdam

bage 2 (DB), zn. v.: kostbare steen, edelsteen. Mnl. bage, bagge ‘kostbare ring’; Vroegnnl. bagghe ‘bacca, gemma, lapis pretiosa (edelsteen)’ (Kiliaan). Er bestaan twee verklaringen. 1. Mnl. bag(g)e < Fr. bague < Prov. baga ‘parel’ < Lat. baca ‘kraal, bes’ (> Fr. baie ‘bes’). 2. Fr. bague ‘ring’ < Mnl. bage < Ndl. buigen, D. biegen. Vgl. Ofri. bâge ‘boog’, Ndd. bagen ‘boog, buiging, gebogen ding’. Ook het FEW 1,196 vindt deze verklaring plausibel, omdat de Rom. vindplaatsen te jong zijn.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

bag ‘(verouderd) juweel’ -> Frans bague ‘ring’; Italiaans baga ‘juweel’ .

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut