Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

bacchanaal - (drinkgelag, zwelgpartij)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

bacchanaal zn. ‘drinkgelag, zwelgpartij’
Vnnl. bacchanaal ‘feest gewijd aan Bacchus’ [1698; WNT]; nnl. bacchanaal ‘drinkgelag’ [1783-96; WNT].
Ontleend aan Latijn Bacchānal ‘aan Bacchus gewijde plaats, Bacchusfeest’, afleiding van de naam van de Latijnse god Bacchus (Latijns synoniem: Dionysus) < Grieks Bákkhos ‘de god Bacchus’, (door metonymie) ‘wijn’, een leenwoord van onbekende oorsprong.
De bacchanalen stonden bekend om hun overvloed en buitensporigheid. In het Latijn bestond de uitdrukking bacchanālia vīvere ‘losbandig leven’. Een Nederlands equivalent is de uitdrukking aan Bacchus offeren voor ‘veel alcohol drinken’ (Dale).

EWN: bacchanaal zn. 'drinkgelag, zwelgpartij' (1698)
ANTEDATERING: om dat zy de Bacchanalen geopenbaart hadden [1646; Livius, 506]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

bacchanaal [drinkgelag] {1698} < latijn Bacchanal [aan Bacchus gewijde plaats, Bacchusfeest], van grieks Bakchos [de god van de wijn], verwant met latijn baca, bacca [bes, besvormige vrucht].

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

bacchanaal drinkgelag 1698 [WNT] <Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal