Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

babbelwater - (alcohol die mensen spraakzaam maakt)

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

J. van Donselaar (1989), Woordenboek van het Surinaams-Nederlands, Muiderberg

bab’belwater (het), (niet alg.) alcoholische drank. - Etym.: Alcohol kan mensen spraakzaam maken. - Syn.: praatwater*.

Thematische woordenboeken

E. Sanders (1997), Borrelwoordenboek: 750 volksnamen voor onze glazen boterham, Den Haag

babbelwater Drinkers komen in soorten en maten, maar tamelijk universeel is het verschijnsel dat de mens van te veel alcohol slap gaat lullen. Of, om het met een 19de-eeuws spreekwoord te zeggen, een dronken mond is het stuur kwijt. Dit effect komt tot uitdrukking in een aantal borrelnamen. Behalve babbelwater en babbelaartje zijn dit boevenverklikker, praatwater, spraakwater, taterwater, wauwelaar en wauwelwater. Babbelwater is halverwege de 19de eeuw voor het eerst opgetekend, in Gent. In een Vlaamse bron uit 1847 lezen we:

Zy zou den koning zelf, door de kracht van het babbelwater dat zy genoten heeft, den toupet van het hoofd zeggen.

Omstreeks 1873 werd babbelwater in West-Vlaanderen ook gebruikt voor ‘andere sterke drank die dronken maakt en dus gemeenlijk babbelen en tateren doet’. Maar in 1908 merkte de dialectoloog Teirlinck op dat er toen, in Zuidoost-Vlaanderen, voornamelijk ‘jenever’ mee werd aangeduid. Hij gaf als voorbeeldzin: ‘Als Pier babbelwater gedronken heeft, moet hie’t al vertellen.’
In 1980 is babbelwater ook in Nederland aangetroffen, in Montfort in Limburg. Het Duits heeft de vrijwel identieke term Babbelwasser.

[Bo 71; Corn.-Vervl. 175; Herroem 19; Liev.-Coopm. 122; Nijm.vr. 80; Stoett 2:302; Teirlinck 1908:93; WNT XVI 1034]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut