Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

awari - (naam voor alle soorten buidelrat; bordspel voor twee personen)

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

J. van Donselaar (1989), Woordenboek van het Surinaams-Nederlands, Muiderberg

I. awa’ri (de, -(’s)), 1. naam voor alle soorten buidelrat, w.o. de gewone opossum (Didelphis marsupialis). De awari heeft de kip gebeten (J&L 1922: 13); hier wordt de gewone opossum bedoeld. Als ik later groot ben, laat ik een huis bouwen waarin geen kakkerlakken, ratten, muizen en awari kunnen komen (Doelwijt 1971: 8); hier worden de kleinere soorten bedoeld. - 2. valse, onbetrouwbare persoon. Mogelijk dat het argument ‘hebt Uw vijanden lief’, door sluwe ‘awari’ Henk is uitgespeeld tegenover de, ‘met Gods gebod in zijn ogen predikende’, Nederlandse minister van Buitenlandse zaken (Falk ter Weeme in WS 21 -3-1987). - Etym.: (1) K en S. In de eerste taal (ook ‘awali’, ‘aware’, ‘awale’) is het alleen de gewone opossum (Staffeleu 9). Oudste vindpl. Kappler 1854: 85. (2) De a. (1) wordt als een vals dier beschouwd. - Zie i.v.m. 1 ook: fo-ai-awari*, bosrat*, kwieka*. - Opm.: In Grzimek (X: 62) wordt de gewone opossum in het AN met de verwarrende naam ‘Noordamerikaanse opossum’ aangeduid.

II. awa’ri zn., spel voor twee personen, gespeeld met twee maal vierentwintig balletjes o.i.d. en een bord waarin twaalf kleine uithollingen en één grote. Onder Awari verstaat men ook een spel, dat groote overeenkomst heeft met het Dakonspel op Java. Dit spel, dat met het Awari-bord (Awari-bángi*) gespeeld wordt en een groot verspreidingsgebied heeft, moet door de negerslaven uit Afrika naar W. Il. zijn overgebracht (Van Cappelle 397). - Etym.: In Suriname gebruikt men als balletjes ‘awarisiri’, d.z. pitten van bonducella*, ook wel genoemd nickeri*. Het is de vraag, of de naam van deze pitten iets te maken heeft met de awari* (1.1). - Syn.: awaribangi* (2), awarispel*.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut