Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

audio- - (geluids-, gehoor-)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

audio- voorv. in samenstellingen, met betekenis ‘geluids-, gehoor-’
Nnl. in audiometer ‘gehoormeter’ [1898; WNT Supp.], audiofrequent (gezegd van wisselstroom) ‘met een frequentie in het bereik van hoorbaar geluid’ [1925; WNT Supp.], audio-apparatuur [1956; WNT Aanv. cabine], audiovisueel ‘zowel op het gehoor als op het gezicht werkend’ [1968; Kramers II].
Dit voorvoegsel komt alleen voor in geleerde scheppingen. Meestal zal dan sprake zijn van ontlening aan het Frans of Engels, beide behept met een rijkere voorraad aan woorden met de wortel audi-, bijv. Frans/Engels audible ‘hoorbaar’, en dus gemakkelijker nieuwe woorden hiermee vormend. Aan deze woordfamilies ligt Latijn audīre ‘horen’ ten grondslag, zoals ook in de leenwoorden → audiëntie en → auditie. Het is onduidelijk of er verband is met Latijn auris ‘oor’, waarvoor zie → oor.

EWN: audio- voorv. in samenstellingen, met betekenis 'geluids-, gehoor-' (1898)
ANTEDATERING: Inductiebalans en audiometer [1883; Ekama, 66]
Later: audio-visuele voorlichting [1954; Nieuwe Leidsche courant 26/11] (EWN: 1968)
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

audio- [voorvoegsel met de betekenis ‘geluids-’] {in bv. audiometer 1898} van latijn audire [horen].

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

audi- (Latijn audi-)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

audio- ‘geluids-’ -> Indonesisch audio ‘geluids-’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut