Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

aubade - (ochtendhulde met muziek of zang)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

aubade zn. ‘ochtendhulde met muziek of zang’
Vnnl. obade [1616; WNT], aubade “uchtendzang, mórghenspel” [1658; Meijer].
Ontleend aan Frans aubade < Provençaals aubada, afgeleid van auba ‘dageraad’ < middeleeuws Latijn alba ‘id.’, oorspr. de vrouwelijke vorm van albus ‘wit’, zie → albe, → album.
Naast ‘dageraad’ betekende auba ook ‘soort zang’ (Duits Tagelied) waarin de troubadours de dageraad bezongen die de geliefden dwong afscheid te nemen.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

aubade [ochtendhulde met muziek] {obade 1616} < frans aubade < provençaals aubada, van auba [dageraad] < middeleeuws latijn alba [idem], eig. vr. enk. van albus [wit] (vgl. abeel, album).

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

F. Aarts (2017), Etymologisch Dictionairke vaan ’t Mestreechs, Maastricht

aubaad (zn.) muzikale hulde; Nuinederlands obade <1616> < Frans aubade.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

aubade (Frans aubade)

T. Pluim (1922), Wetenswaardig allerlei: bijdragen tot algemeene kennis voor studeerenden bijeenverzameld door T. Pluim, Groningen

Aubade (Fr.: van aube = dageraad) oorspronkelijk een ochtendconcert gegeven voor de woning van iemand, dien men wil eeren. “Den jubilaris werd door het plaatselijk muziekkorps een aubade gebracht,” d.w.z. een ochtendbegroeting als een bewijs van hulde. Een serenade (soir = avond) heeft ’s avonds plaats.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

aubade ‘ochtendhulde met muziek’ -> Indonesisch aubade ‘ochtendhulde met muziek; vlagceremonie (in de avond)’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

aubade ochtendhulde met muziek 1616 [WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut