Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

atheïsme - (ontkenning van het bestaan van een god)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

atheïsme zn. ‘ontkenning van het bestaan van een god’
Vnnl. atheismus “ghodtloochening” [1650; Hofman]; nnl. atheisme [1799; WNT].
Ontleend aan Neolatijn atheísmus, gevormd op basis van Grieks átheos ‘goddeloos’, uit → a- ‘niet, zonder’ en theós ‘god’, zoals in → theologie. De jongere vorm op -isme wellicht onder invloed van Frans athéisme [1555; Rey].
atheïst zn. ‘niet-gelovige’. Vnnl. atheisten (mv.) [1579; WNT Supp.]. Ontleend aan Frans athéiste.

EWN: atheïsme zn. 'ontkenning van het bestaan van een god' (1650)
ANTEDATERING: "Atheïsmus", dat is, van Godt luttel ofte niet te houden [1599; Van Meteren, c7v]
Later: atheïsme [1793; Wolff en Deken 1, 7] (EWN: 1799)
EWN: ♦ atheïst zn. 'niet-gelovige' (1579)
ANTEDATERING: Atheisten [1559; Utenhove, B2r]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

atheïsme [godloochening] {atheismus 1669} < frans athéisme of < modern latijn atheismus, van grieks atheos [zonder god, god loochenend], van ontkennend a + theos [god].

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

atheïsme (Frans athéisme)
Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

atheïsme godloochening 1608 [Van Meteren, Commentarien 77] <Frans of Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut