Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

astma - (kortademigheid)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

astma zn. ‘kortademigheid’
Vnnl. asthma ‘id.’ [1538; WNT Supp.].
Al dan niet via Latijn asthma ‘id.’ ontleend aan Grieks ásthma, letterlijk ‘het hijgen’, waarvan de verdere herkomst niet zeker is.
Volgens de gangbare Griekse etymologische woordenboeken is het een -thma-afleiding, wrsch. van pie. *h2enh1- ‘ademen’ (waaruit ook Grieks ánemos ‘wind’, zie → animo). Toch is deze optie niet verdedigbaar, omdat de -h1- in deze positie niet had mogen verdwijnen en daarom de -n- ook niet. Bovendien is de -s- niet goed te verklaren.

EWN: astma zn. 'kortademigheid' (1538)
ANTEDATERING: mnl. Asma es ene ziecheit dat de mensce niet wel en mach verademen 'astma is een ziekte waardoor de mens niet goed ademen kan' [1351; MNW-P]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

astma [aamborstigheid] {1538} < grieks asthma [het hijgen], waarin voor s en t een n verdween en dat verwant is met grieks anemos [wind].

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2007), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Supplement, Stellenbosch

asma s.nw.
Siekte gekenmerk deur kortasemigheid en aamborstigheid.
Uit Ndl. astma (1538).
Ndl. astma uit Grieks asthma 'gehyg' waarin voor s en t 'n n weggeval het en sodoende verwant is aan Grieks anemos 'wind'.
Vgl. anemoon.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

astma (Grieks asthma)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

astma ‘aamborstigheid’ -> Indonesisch asma ‘aamborstigheid’; Menadonees asma ‘aamborstigheid’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

astma aamborstigheid 1538 [WNT] <Grieks

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut