Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

associëren - ((zich) verenigen)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

associëren ww. ‘(zich) verenigen’
Vnnl. associeren ‘(zich) verbinden, een verbond aangaan’ [1600; WNT Supp.], ‘denkbeelden of herinneringen oproepen’ [1931; WNT Supp.].
Al dan niet via Frans associer [1263; Rey] ontleend aan Latijn associāre ‘verbinden’, gevormd uit → ad- ‘naar ... toe’ en sociāre ‘tot bondgenoot maken’, zie → sociaal.
De psychologische betekenis is ontstaan onder invloed van die van het zn. associatie.
associatie zn. ‘verbinding’. Vnnl. associatie ‘samengaan van personen’ [1537; WNT], ‘onwillekeurige verbinding van ideeën’ [1905; WNT Supp.]. Al dan niet via Frans association ontleend aan middeleeuws Latijn associatio, afleiding van Latijn associāre. De jongere, psychologische betekenis is ontleend aan het Engels. Daar introduceerde de filosoof John Locke (1632-1704) in 1690 het begrip association of ideas.

EWN: associëren ww. '(zich) verenigen' (1600)
ANTEDATERING: met hem associerende 'met zich meenemende' [1569; iWNT zin]
EWN: ♦ associatie zn. 'verbinding'; de betekenis 'verbinding van denkbeelden' (1905)
ANTEDATERING: "Associatie" of "Verëeniging van Denkbeelden" [1761; Watts, 223]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

associëren [verbintenis aangaan] {1600} < frans associer < latijn associare [zich verbinden] (vgl. associatie).

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

associëren verbintenis aangaan 1600 [WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut