Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

asiel - (toevluchtsoord; toevlucht, bescherming door een instantie)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

asiel zn. ‘toevluchtsoord; toevlucht, bescherming door een instantie’
Vnnl. asijl ‘vrijplaats’ [1650; Hofman]; de abstracte betekenis ‘toevlucht’ in om azyl by hem te verzoeken [1791; WNT Supp.], azielen voor dronkaards [1891; WNT Supp.]. In de 20e eeuw in het bijzonder voor dieren: asyl ‘dierenasiel’ [1914; WNT roffelen II]; en voor geesteszieken: asyl “..., verplegingsgesticht” [1872; Dale], plaatsing van delinquenten in een psychopathen-asyl [1940; WNT Supp.].
Ontleend aan Frans asyle < Latijn asȳlum < Grieks ásūlon ‘vrijplaats’, van onduidelijke verdere herkomst.
Het gebruik van dit woord is erg afhankelijk van maatschappelijke omstandigheden. In de moderne taal is de concrete betekenis alleen nog in gebruik met betrekking tot dieren. De abstracte betekenis treedt meestal op in een context van buitenlandse vluchtelingen.

EWN: asiel zn. 'toevluchtsoord; toevlucht, bescherming door een instantie'; de betekenis 'dierenopvang' (1914)
ANTEDATERING: het Haagsche asyl (hondenasiel) [1878; Zierikzeesche courant 13/2]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

asiel [toevlucht(soord)] {1650} < frans asile [idem] < latijn asylum [vrijplaats] < grieks asulon [idem], van ontkennend a + sulaō [ik roof, neem weg].

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

asiel (Frans asile)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

asiel ‘toevluchtsoord’ -> Indonesisch asil ‘toevluchtsoord’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

asiel toevlucht(soord) 1650 [WNT asyl Suppl] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut