Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

are - (oppervlaktemaat (100 m2))

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

are zn. ‘oppervlaktemaat (100 m2)’
Nnl. are ‘id.’ [1808; WNT].
Ontleend aan Frans are, een in 1793 ter vervanging van oude landmaten ingevoerd neologisme op basis van Latijn ārea ‘vlakte, ruimte’ (waaruit klankwettig Frans aire ‘plaats, erf’ is ontwikkeld).
hectare zn. ‘honderd are’. Nnl. hectare [1808; WNT are II], De maten en gewigten, die bij uitsluiting in het Rijk mogen worden gebezigd, zijn ... Hektare [1869; WNT vlaktemaat]. Ontleend aan Frans hectare [1794; Rey] en aldaar gevormd uit are en het voorvoegsel → hecto-.

EWN: are zn. ‘oppervlaktemaat (100 m2)’ (1808)
ANTEDATERING: De "Are" of Eenheid van vlakke maat [1797; De Kanter, Eenige vergelijkende tafelen, 58]
EWN: ♦ hectare zn. ‘honderd are’ (1808)
ANTEDATERING: DE HECTARE bevat 100 "Ares" [1800; Greeven, Beredeneert constitutioneel woordenboek, 83]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

are [vierkante decameter] {1808} < frans are; het woord werd bij de afkondiging van het metrieke stelsel (1795) door de Franse Nationale Vergadering gevormd op basis van latijn area [elke vlakke ruimte die voor een bepaald doel is opengelaten: bouwperceel, dorsvloer, renbaan, worstelplaats etc.], verwant met arēre [droog, dor zijn], van dezelfde stam als ardēre [branden] (vgl. ardent); de grondbetekenis is wel ‘afgebrande plek’, vgl. as3.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

are znw. v., ‘vlaktemaat’ < fra. are < lat. area ‘oppervlakte’.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

are (Frans are)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

are ‘vierkante decameter’ -> Indonesisch are ‘vierkante decameter’; Boeginees âre ‘vierkante roede’; Papiaments ar ‘vierkante decameter’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

are vierkante decameter 1808 [WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut