Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

archaïsme - (verouderde vorm)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

archaïsch bn. ‘behorend tot een oude periode’
Nnl. De alleroudste periode [in de geologie] draagt den naam van archaische periode [1885; WNT tertiair I]. Daarnaast ouder archaïstisch [1824; Weiland].
Ontleend, hetzij aan Frans archaïque ‘uit de Oudheid’ [1776; Rey], ‘verouderd (van een taalvorm)’ [1838; Rey], hetzij aan Duits archaisch ‘uit de Oudheid’ [midden 19e eeuw; Pfeifer]. Beide zijn in elk geval, al dan niet via Laatlatijn archaicus ‘oud’, ontleend aan Grieks arkhāïkós ‘ouderwets’, een afleiding van arkhaĩos ‘oud’, bij het zn. arkhḗ ‘oorsprong’, zie → aarts-.
archaïsme zn. ‘verouderde vorm’. Nnl. Verouderde woorden (Archaïsmen) zijn ... [1846; WNT Supp.]. Eerder [1658; Meijer onder Konstwoorden] alleen in gelatiniseerde vorm archaismus. Ontleend aan Neolatijn archaismus < Grieks arkhaïsmós ‘ouderwetsheid, verouderd spraakgebruik’, afleiding van arkhaïzein ‘ouderwets doen’, afleiding van arkhaĩos.

EWN: archaïsch bn. ‘behorend tot een oude periode’ (1885)
ANTEDATERING: al te "archaïsch" [1840; Tk.Mag. 3, 580]
EWN: ♦ archaïsme zn. ‘verouderde vorm’ (1846)
ANTEDATERING: archaisme [1842; Van den Bergh, 335]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut