Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

arachnoidea - (spinnewebvlies, het middelste van de drie hersenvliezen)

Thematische woordenboeken

T. Beijer en C.G.L. Apeldoorn (1996), Woordenboek van medische eponiemen, Houten

arachnoidea: spinnewebvlies, het middelste van de drie hersenvliezen. Het dankt zijn naam aan Arachnè.
Volgens Ovidius’ Metamorphosen (boek VI, 5) was Arachnè de dochter van de Lydische purperverver Idmon te Milete, aan de westkust van Klein-Azië. Van de godin Pallas Athene leerde ze de weefkunst en ze was hierin zo bedreven, dat ze in het hele land beroemd werd. Al die bewondering steeg het meisje naar het hoofd en in een overmoedige bui daagde ze haar leermeesteres tot een wedstrijd uit. Athene beeldde op een kleed haar wedstrijd met Poseidon af, maar Arachnè had de onbeschaamdheid alle liefdesavonturen van de goden in haar weefsel voor te stellen. Haar prachtige compositie was niet te overtreffen, de leerlinge had het van de meesteres gewonnen. Uit jaloezie en ontstemd over het afgebeelde, verscheurde Athene Arachnès weefsel. Geheel radeloos wilde het meisje zich toen aan een koord ophangen. Uit medelijden veranderde de godin de weefster in een spin (Gr. arachnè), gedoemd om voor eeuwig te spinnen en te weven.
Er zijn meer afleidingen van de naam Arachnè. Zo is arachnoiditis een ontsteking van het spinnewebvlies. De vaatloze vlokvormige uitstulpingen van het cavum subarachnoidale, die de afvoer van liquor verzorgen, noemt men arachnoïdale vlokken. Deze vlokken worden ook wel de granulationes pacchioni genoemd, naar de Italiaanse anatoom Antonio Pacchioni (1665-1726). Het cavum (sub)arachnoidale is de lymferuimte tussen de arachnoidea en de pia mater.
Tot drie keer toe maakt Shakespeare gewag van de pia mater (‘vrome, zachte moeder’). Een fantasierijk voorbeeld wordt gegeven door de pedante schoolmeester Holofernes in Shakespeares Love’s Labour’s Lost: ‘This is a gift that I have, simple, simple: a foolish extragavant spirit, full of forms, figures, shapes, objects, ideas, apprehension, motions, revolutions: these are begot in the ventricle of memory, nourished in the womb of pia mater, and delivered upon the mellowing occasion.’

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal