Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

apporteren - ((terug)brengen)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

apporteren ww. ‘(terug)brengen’
Nnl. apporteren ‘(terug)brengen (door een hond)’ [1833; WNT zoeken]. Eerdere vindplaatsen alleen als woordenboekingang bij Hofman en Meijer (1650-1805): apporteren “bybrengen, toebrengen”. De woordenboekschrijver Weiland (1824) is zich met apporteren “brengen, halen” wrsch. al wel bewust van het apporteren tijdens de jacht door een hond, die immers niet zozeer alleen brengt, maar vooral ook het geschoten stuk wild haalt, een niet-etymologische betekenis.
Ontleend aan Frans apporter ‘(terug)brengen door een hond’ [1675; Rey], eerder al algemener ‘aanvoeren’ [1080; Rey], ontleend aan Latijn apportāre ‘aanvoeren, veroorzaken’, gevormd uit → ad- ‘naar’ en portāre ‘dragen, brengen’, zie → port.
In het Frans is deze specifieke betekenis met betrekking tot honden inmiddels overgegaan op rapporter (hetzelfde woord met voorvoegsel re-) [1690; Rey].

EWN: apporteren ww. ‘(terug)brengen’ (1833)
ANTEDATERING: die ... Stenen apporteert (over een hond) [1761; Opregte Groninger courant (KB) 11/9]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

apporteren [terugbrengen] {1650} < frans apporter < latijn apportare [ergens heen dragen, aanvoeren], van ad [naar] + portare [dragen, brengen].

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

apporteren terugbrengen 1650 [WNT Suppl] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut