Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

anus - (aarsopening)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

anus zn. ‘aarsopening’
Nnl. anus ‘anus (van een vis)’ [1833; WNT visch], ‘id. van een mens’ [1910; WNT darm].
Ontleend aan Latijn ānus ‘ring’, en vanwege de ringvorm ook al ‘anus’.
Het Latijnse woord is wellicht verwant met Oudiers anne, ainne ‘ring’ en Armeens anur ‘ring, halsketting’; bij de wortel pie. *h2en- ‘ring’ (IEW 47).
Alle 19e-eeuwse vindplaatsen van anus in het WNT hebben nog alleen betrekking op dieren. Als neutraal eufemisme is het pas in de 20e eeuw uit de medisch-Latijnse terminologie overgenomen, ter vervanging van → aars of aarsgat, waarvan het WNT in 1866 nog schrijft dat het “de eigenlijke, wetenschappelijke benaming van het lichaamsdeel is geworden”.

EWN: anus zn. ‘aarsopening’ (1833)
ANTEDATERING: Een gezwel [...] in de "Anus" (bij een mens) [1765; Leydse courant 23/12]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

anus [aars] {1833} < latijn anus [eig.: ring en vandaar voetboei en aars].

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

anus (Latijn anus)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

anus ‘aars’ -> Indonesisch anus ‘aars’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

anus aars 1833 [WNT visch] <Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut