Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

ansicht - (prentbriefkaart)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

ansicht zn. ‘prentbriefkaart’
Nnl., eerst nog in de Duitse betekenis: een [brief] met een “Ansicht” van Heidelberg er op [1897; WNT Supp.], daarna in de samenstelling ansichtkaart [1904; WNT Supp.], dan ook verkort tot ansicht, bijv. in ettelijke ansichten [1921; WNT Supp.].
Ansicht is de verkorte vorm van ansichtkaart, dat ontleend is aan Duits Ansichtskarte ‘briefkaart met een landschapsplaatje erop’ [eind 19e eeuw; Pfeifer], waarin het eerste lid Ansicht ‘aanblik, beeld’ het Duitse cognaat is van → aanzicht.

EWN: ansicht zn. ‘prentbriefkaart’; de betekenis 'prentbriefkaart' (1904)
ANTEDATERING: een "ansichtskaart" uit den Haag [1898; De nieuwe koerier, 29/9]
Later: Enkhuizer Ansichten ("briefkaarten") [1900; NvdD 26/11] (EWN: 1921)
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

ansicht [prentbriefkaart] {1901-1925} < hoogduits Ansicht, verkorting van Ansichts(post)karte.

P.H. Schröder (1980), Van Aalmoes tot Zwijntjesjager, Baarn

ansicht

Helaas is het Duitse woord ansicht, dat eigenlijk betekent: het zien, het aanzien, de afbeelding, in het Nederlands overgenomen, terwijl wij voor het begrip dat het in onze taal uitdrukt, een goed Nederlands woord hebben, namelijk: prentkaart of prentbriefkaart. Ansicht is weer een verkorting van ansichtskarte of ansichtspostkarte, vandaar dat wij ook het volkomen overbodige ansichtkaart gebruiken. Er is terecht herhaaldelijk tegen deze klakkeloos overgenomen woorden bezwaar gemaakt, maar ze zijn desondanks ingeburgerd en worden al op z’n Nederlands uitgesproken. Velen voelen ansicht dan ook helemaal niet als een vreemd woord. Nog erger maken zij het die ansicht vertalen met aangezicht, een woord dat in het Nederlands alléén gelaat betekent en nooit prentbriefkaart.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

ansicht prentbriefkaart 1912 [KKU] <Duits

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut