Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

anatomie - (ontleedkunde)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

anatomie zn. ‘ontleedkunde’
Mnl. vander anatomyen ‘van de anatomie’ [1351; MNW-P]; vnnl. anatomie “een versnijdinge alsmen des menschen lijf vanden anderen snijdt, dat men alle die aderen ende inghewant besien mach” [1553; Werve].
Ontleend aan Laatlatijn anatomia ‘id.’ < Grieks anatomḗ, afleiding van het werkwoord anatémnein ‘opensnijden, ontleden’, gevormd uit het voorvoegsel ana- ‘uiteen-’ (zie → anachronisme) en témnein ‘snijden’ (zoals ook in → atoom).
anatoom zn. ‘ontleedkundige’. Nnl. anatoom ‘id.’ [1832; WNT verbinden]. Afgeleid van anatomie, wellicht mede onder invloed van Duits Anatom [1650-1700; Pfeifer], daarbij de oudere vormen anatomicus [1638; WNT Supp] (uit het Latijn) en anatomist [1568; WNT Supp.] (uit het Frans) verdringend (zie → -ist).

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

anatomie [ontleedkunde] {1555} < oudfrans anatomie of direct < latijn anatomia < grieks anatomia, anatomè [sectie], van anatemnein [opensnijden], van ana [omhoog, op] + temnein [snijden] (vgl. -tomie).

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

anatomie (Frans anatomie)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

anatomie ‘ontleedkunde’ -> Indonesisch anatomi ‘ontleedkunde’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

anatomie ontleedkunde 1553 [Vd Werve] <Frans of Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut