Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

anathema - (vervloeking)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

anathema [vervloeking] {1532} < latijn anathema < grieks anathèma [wijgeschenk], latere variant anathema [gewijd voorwerp, vervloeking], van anatithèmi [ik wijd], van ana [omhoog, op] + tithèmi [ik zet, leg].

Thematische woordenboeken

T. Pluim (1922), Wetenswaardig allerlei: bijdragen tot algemeene kennis voor studeerenden bijeenverzameld door T. Pluim, Groningen

Anathéma (Gr. anathema = offer aan de goden). Met dit woord duidden de oude Grieken de offergeschenken voor de Goden aan. Later werd dit woord in het Grieksche oude Testament gebruikt ter vertaling van het Hebreeuwsche cherem, dat “in den ban gedaan” beteekende; bijv. in Lev. 27: 28 lezen wij: “A1 wat in den ban gedaan is, zal den Heere een heiligheid der heiligheden zijn”; m.a.w. al wat in den ban gedaan is, moet aan God geofferd worden; personen moesten sterven, steden met haar inwoners verwoest worden, terwijl vee, akkers en roerende goederen meestal aan de priesters kwamen. Later duidden de Joden met cherem een afsnijding van en een uitbanning uit de gemeente aan en deze beteekenis (dus banvloek) werd in de christelijke kerk overgenomen. De kerkelijke ban tegen ketters of overtreders der kerkelijke wetten eindigde dan ook met de woorden: “Anathema esto . . .,” d. i. “in den ban zij gedaan ...” (= vervloekt zij...). Ook zegt men wel eens van de zoo wisselvallige volksgunst: “Heden is het Hosanna, morgen Anathema!” Jezus werd n.1. voor Zijn dood te Jeruzalem onder het geroep: “Hosanna,” als koning ingehaald, doch spoedig klonk het: “Weg met Hem, kruist Hem!”

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

anathema vervloeking 1532 [WNT] <Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal