Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

analyseren - (een analyse toepassen op)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

analyse zn. ‘ontleding’
Vnnl. dese Analysis, ofte Ontledinghe over den Text des Apostels [1635; WNT Supp.]; nnl. analysis “Oplossings- of Ontleedings-Kunst” [1740; WNT], analijse (vernederlandst) [1806; WNT].
Later aan Frans analyse aangepaste ontlening aan middeleeuws Latijn analysis < Grieks análusis ‘analyse; het losmaken’ bij het werkwoord analúein ‘oplossen, losmaken’, gevormd uit aná (zie → anachronisme) en lúein ‘losmaken, vrijlaten’, verwant met → lossen.
Oorspr. was dit een term uit de wiskunde, later werd hij ook in andere wetenschappen gebruikt.
analyseren ww. ‘ontleden’. Vnnl. analyseren ‘uiteenzetten’ [1635; WNT], nnl. ‘ontleden’ [1824; Weiland]. Afleiding van analyse.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

analyseren [een analyse toepassen op] {1635} afgeleid van analyse.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

analyseren ‘een analyse toepassen’ -> Indonesisch analisir ‘een analyse toepassen’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

analyseren een analyse toepassen op 1635 [WNT]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut