Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

amfibie - (in water en op land levend dier)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

amfibie zn. ‘in water en op land levend dier’
Vnnl. in d'Amphibien, welke dan op het land, dan op het water, en dan in de lucht leven [1698; WNT menigte]; nnl. het enkelvoud heeft dan lang de Latijnse vorm: een amphibium [1799; WNT voegen I] en het meervoud meestal ook: amphibia (mv.) [1764; WNT Supp.]; amphibie [1824; Weiland].
Ontleend aan Neolatijn amphibium, gevormd op basis van Grieks amphíbios ‘op land en in water levend’, letterlijk ‘in beide levend’, gevormd uit amphí ‘aan beide kanten, rondom’ (verwant met → om) en bíos ‘leven’, zie → bio-.
Aanvankelijk was amphibium nog een vreemd woord met klemtoon op -phi- en met Latijnse meervoudsuitgang -ia, soms met Nederlandse op -ien. Hierbij ontstond in de 19e eeuw een vernederlandst enkelvoud op -ie, een uitgang die klemtoon kreeg conform de meeste andere Nederlandse eenmorfemige woorden op -ie.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

amfibie [periodiek in het water levend dier] {amphibie 1698} < latijn amphibium < grieks amphibios [amfibie], van amphi [aan beide kanten] + bios [leven, levenswijze].

Thematische woordenboeken

H. ter Stege (2004), De betekenis van de Nederlandse (volks)namen van zoogdieren, reptielen en amfibieën, eigen uitgave Waalre

AMFIBIEËN ̶ AMPHIBIA
De klasse Amphibia wordt gevormd door de ordes: Kikvorsachtigen, Salamanders en Wormsalamanders of Caecilia. Van deze laatste orde komen geen soorten in Europa voor.
In principe maken alle Amfibieën een pootloos larvestadium in het water door waarna een gedaantewisseling tot landdier volgt.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

amfibie ‘periodiek in het water levend dier’ -> Indonesisch amfibi, ampibi ‘periodiek in het water levend dier; amfibisch’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

amfibie periodiek in het water levend dier 1698 [WNT menigte] <Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut