Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

ambitieus - (eerzuchtig, ijverig)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

ambitie zn. ‘eerzucht, ijver’
Vnnl. van Ambitien ende glorysoukene ‘inzake eerzucht en het najagen van roem’ [1555; WNT reverentie], ambitie ‘eerzucht’ [1581; WNT Supp.]; nnl. ‘ijver’ [1774; WNT Supp.].
Ontleend aan Frans ambition < Latijn ambitiō ‘eerzucht’, afleiding van ambīre ‘rondlopen’, ook ‘streven naar’, zie → ambiance.
De Latijnse betekenisontwikkeling kan beschreven worden als ‘rondlopen met een verzoek’ > ‘dingen naar een ambt’ > ‘eerzuchtig zijn, streven’. De jongere Nederlandse betekenis is een afzwakking van de oude; ambitie kan in tegenstelling tot vroeger nu ook worden opgevat als iets positiefs.
ambitieus bn. ‘eerzuchtig, ijverig’. Vnnl. ambitieux “eerghierich” [1553; Werve]; nnl. ambitieus ‘ijverig’ [1937; WNT Supp.]. Ontleend aan Frans ambitieux.

EWN: ambitie zn. ‘eerzucht, ijver’ (1555)
ANTEDATERING: ambitie [1521; iWNT weren I]
EWN: ♦ ambitieus bn. ‘eerzuchtig, ijverig’ (1553)
ANTEDATERING: ambitieus [1500; iWNT loftuiten]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

ambitieus (Frans ambitieux)
Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut