Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

almachtig - (onbeperkte macht hebbend)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

almachtig bn. ‘onbeperkte macht hebbend’
Onl. ec gelobo in got alamehtigen fadaer ‘ik geloof in god de almachtige vader’ [eind 8e eeuw; CG II-1, 26]; mnl. almechtich [1280; Stall. I, 76], almachtig [1320; MNW].
Leenvertaling van Latijn omnipotēns (uit omnis ‘al’ en potēns ‘machtig’), zie verder → al, → macht, → -ig.
Os. alomahtig, -mehtig; ohd. alamahtig (nhd. allmächtig); ofri. el(le)machtich, -mechtich; oe. eallmihtig (ne. almighty)); on. almáttugr.
almacht zn. ‘onbeperkte macht’. Vnnl. almacht [1611; WNT]; eerder al mnl. almachtichede [1287; CG II, Nat.Bl.D]. De jongere afleiding is ontstaan onder invloed van het zn. macht bij machtig.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

almachtig* [onbeperkt in macht] {almachtich 1265-1270} vertaling van latijn omnipotens.

C.B. van Haeringen (1936), Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Supplement, Den Haag

† almachtig bnw., een reeds mnl. ohd. os. ags. samenst., vertaling van lat. omnipotens.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

almachtig (vert. van Latijn omnipotens)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

almachtig ‘onbeperkt in macht’ -> Sranantongo armakti ‘onbeperkt in macht; God’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

almachtig* onbeperkt in macht 0776-800 [CG II1 Utr. doopbelofte]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal