Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

alinea - (tekstgedeelte)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

alinea zn. ‘tekstgedeelte’
Nnl. a linea “van de linie af; een nieuwe regel” [1824; Weiland], alinea (bw.) ‘te beginnen op een nieuwe regel’ [1838; WNT], alinea (zn.) ‘tekstgedeelte’ [1861; WNT].
Al dan niet via Frans alinéa, als zn. ‘scheiding tussen tekstgedeelten’ [voor 1654; Rey] en ‘tekstgedeelte tussen twee van zulke scheidingen, alinea’ [1817; Rey], ontleend aan de uitdrukking middeleeuws Latijn a linea ‘naar de lijn’ (zie → lijn 2 ‘streep’), naar de bij het dicteren gegeven aanwijzing ‘nieuwe regel’.

EWN: alinea zn. ‘tekstgedeelte’ (1824)
ANTEDATERING: ALINEA. Zie "Nieuwe Regel" [1801; Janssen, 133]
Later: 1<I>s</I><I>t</I><I>e</I> en 2<I>d</I><I>e</I> alinea 'eerste en tweede tekstdeel' [1812; Feuille politique enz. (KB) 10/7] (EWN: 1861)
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

alinea [nieuwe regel] {1838 in de betekenis ‘op een nieuwe regel’} < frans alinéa < middeleeuws latijn a linea [van de lijn, de regel af], bij het dictaat gegeven aanwijzing voor ‘nieuwe regel’.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

alinea (Frans alinéa)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

alinea ‘deel van een tekst’ -> Indonesisch alinéa ‘deel van een tekst’; Papiaments alinia ‘deel van een tekst’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

alinea nieuwe regel 1838 [WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut