Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

alaam - (werktuig)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

alaam* [werktuig] {anlamen 1236} de oorspr. vorm was andlame, antlame [huisraad, werktuig(en)]; voor het eerste lid vgl. antwoord; het tweede lid is verwant met engels loom [weefapparaat], oudengels geloma [werktuig], etymologie onbekend.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

allaam, alaam, al(e)m znw. o., is het zuid-nederl. woord voor ‘gereedschap’, mnl. allame, alame, allam, alem e.a. vormen m. o. ‘huisraad; scheepstuig; werktuig; list, kunstgreep’; de vorm anlame wijst op de grondvorm *andlame samengesteld uit and (waarvoor zie: antwoord) en laam = oe. loom, ‘weefstoel, gereedschap’, vgl. oe. andloman, andlaman.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

alaam m., zie allaam.

allaam m., Mnl. alame, anlame, andlame + Ags. andlóma = werktuig, een samenstelling met praefix and- (z. antwoord) en een woord dat zich vertoont in ’t Ags. lóma (Eng. loom) en Ohd. luomi = werktuig, huisraad, weefgetouw, waarnevens ook Ags. gelóma en Ohd. gilômo voorkomen.

Thematische woordenboeken

C.H.Ph. Meijer (1919), Woorden en uitdrukkingen verklaard door Dr. C. H. Ph. Meijer, Amsterdam

Alaam, allaam, alm, in België nog voor gereedschap, werktuig: mnl. alame, anlame, andlame, een afleiding van een woord, dat bij ons niet afzonderlijk voorkomt, maar dat in ’t eng. nog over is in loom = weefgetouw, werktuig, terwijl ook het ags. en het ohd. het kennen, en ant (= tegen, dat ook in antwoord over is); mnl. allame. andlame anlame en vele andere vormen (bet. huisraad, werktuig). Loquela 13, 14: “Met de eegde, met den ploeg, en met ander allaam.”
Gezelle, Verzen 3, 132 figuurl. van de arbeiders zelf: “’t allaam gewend in ’t akkerland”; hij gebruikt ook de samenstelling reukallaam: “Doorentuin dan, botten open; los, uw dichte looverknopen; los, uw zilveren reukallaam; los, uw sneeuwwit blommenkraam” (Verzen 2, 53).
Een oud voorbeeld vindt men Everaert 438: “Dyveersche halaemen dienende ter neerynghe der draperye als scietspoelen enz.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut