Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

ageren - (optreden)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

ageren ww. ‘optreden’
Mnl. ageren, agieren ‘optreden (in rechte)’ [1490; MNHWS], oorspr. een rechtsterm.
Al dan niet via het Frans ontleend aan Latijn agere ‘handelen, doen, in beweging zetten’, waar diverse andere leenwoorden op gebaseerd zijn, bijv.acteur, → actie, → actueel, → agent, → agiteren, → cachet, → essay, → exact, → navigatie, → reageren.
Latijn agere is verwant met Grieks ágein ‘drijven, leiden’ (waarbij bijv.agogie, → antagonist, → pedagogie etc., → strateeg, → synagoge, en misschien → axioma); Sanskrit ájati ‘jaagt, drijft’; Oudiers -agat ‘drijven, voeren’; bij de wortel pie. *h2eǵ- ‘drijven’ (IEW 4). Bij deze wortel horen misschien ook → akker, → ambacht.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

ageren [optreden] {1490 in de betekenis ‘optreden in rechte’} < latijn agere [handelen, doen].

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

ageren optreden 1490 [HWS] <Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut