Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

afkicken - (ontwennen, doen ontwennen)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

afkicken ww. ‘ontwennen, doen ontwennen’
Nnl. afkicken ‘van drugsverslaving afkomen’ [1968; Reinsma 1975]; inmiddels ook algemener gebruikt, bijv. in die ene koe melk ik nog om af te kicken (gezegd door een zich terugtrekkende boer) [1997; De Terschellinger 17 april].
In het Nederlands gevormd met → af bij het werkwoord kicken (op iets) ‘een opwindende ervaring hebben’, zie → kick.
Met Engels to kick off heeft afkicken niets te maken, want dat betekent ‘beginnen’. Het Engelse equivalent van afkicken is to kick the habit, letterlijk ‘de gewoonte/verslaving wegtrappen’.
afkicker zn. ‘deprimerende ervaring’. Nnl. afkicker ‘iemand die afkickt’ [1977; Kramers III], later ‘deprimerende ervaring, niet noodzakelijk drugs-gerelateerd’ [1986; Coster 1992]. Afleiding van het werkwoord.

EWN: ♦ afkicker zn. 'deprimerende ervaring' (1977)
ANTEDATERING: eerst afkicker 'iemand die afkickt' [1975; LC 4/12]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

afkicken [ontwennen van drugs] {1968} < engels to kick off [uitschoppen, beginnen, opstappen], middelengels kiken [schoppen], dat wel klankschilderend gevormd is; gezien het betekenisverschil tussen het eng. en het nl. woord is zeker niet uitgesloten dat het woord in nl. van af + kicken is gevormd (vgl. kick).

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

afkicken (Engels to kick off)
Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

afkicken ontwennen van drugs 1968 [R75] <Engels

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut