Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

afhankelijk - (steun behoevend, ondergeschikt)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

afhankelijk bn. ‘steun behoevend, ondergeschikt’
Nnl. afhangelyck syn ‘afhankelijk zijn, afhangen van’ [1707; Richelet], afhangklijk [1708; Sewel NE], afhanklyk [1710; Marin], afhankelyk [1713; WNT zolder], afhanglyk [1749; WNT], afhangelyk stellen ‘laten afhangen van’ [1785; WNT], afhankelijk [1845; WNT]. In dezelfde periode krijgt ook het werkwoord afhangen (eerder alleen ‘naar beneden hangen’) de huidige betekenis, zoals in: Dewyl het succes der Kryghsoperatien ten grooten deele afhanght van de secretesse, ... [1706; WNT Supp.]. Eerder wordt echter al aangetroffen het zn. afhang, bijv. in heeft genen afhanc ‘is niet afhankelijk’ [1485; MNW] als vertaling van Latijn nullam dēpendentiam habet.
Afhankelijk en afhangen zijn leenvertalingen van Frans dépendant [1355; Rey] (teg.deelw.) resp. dépendre. Het werkwoord dépendre heeft de betekenis ‘afhankelijk zijn’ vanaf 1370 [Rey] en is ontleend aan Latijn dependēre ‘id.’, dat gevormd is uit → de- en pendēre ‘hangen’, waarvoor verder zie → pendant.
Afhangen is ter vervanging gekomen van het oudere aanhangen in dezelfde betekenis, dat al in de 14e eeuw bestond [MNW hangen].

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

afhankelijk ‘ondergeschikt of onderworpen aan’ -> Fries ôfhanklik ‘ondergeschikt of onderworpen aan’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut