Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

advies - (mening, raadgeving)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

advies zn. ‘mening, raadgeving’
Mnl. avijs ‘mening’ [1265-70; CG II, Lut.K]; vnnl. advijs ‘geuite mening’ [1539; WNT Supp.], advyse [1570; WNT Supp.], advies [1866; WNT].
Ontleend aan (al Oud)frans avis ‘mening’ [ca. 1170; Rey] < Latijn ad vīsum (mihi est) ‘het is naar mijn zien’; hierbij ook het werkwoord aviser < middeleeuws Latijn advisāre. De Latijnse uitdrukking werd ook als een zn. advisum opgevat en geïnterpreteerd als ‘hetgeen iemand denkt, mening’.
Dit woord heeft zich onttrokken aan het Nederlandse diftongeringsproces van lange /ī/ naar /ij/. Dat duidt op voortdurende bewustheid van het Latijnse etymon ad vīsum. Ook de Vroegnieuwnederlandse herinvoering van de spelling met -d- duidt daarop. De betekenisontwikkeling van ‘mening’ naar ‘uiting van een mening, raadgeving’ heeft in het Frans niet plaatsgevonden.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

advies [mening, raad] {a(d)vijs 1265-1270} < middeleeuws latijn advisus [advies, beschouwing], van advidēre (verl. deelw. advisum) [opmerken, waarnemen], van ad [tot] + vidēre [zien].

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

advies znw., o., mnl. avijs ‘gevoelen, raad’, gaat terug op fra. avis < lat. advīsum. Onder hernieuwde invloed van het lat. ontstond de vorm met d (evenals ne. advice).

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

advies znw. o. De mnl. vorm avijs o. “gevoelen, raad” is uit fr. avis ontleend (lat. ad-vîsum). De oudnnl. vorm advijs berust op latiniseering (vgl. eng. advice “raad”). Het vocalisme van advies wijst op herhaalde ontleening.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

advies (Frans avis)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

advies ‘mening, raad’ -> Fries advys ‘mening, raad’; Indonesisch adpis, advis ‘mening, raad’; Menadonees advis ‘mening, raad’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

advies mening, raad 1265-1270 [CG Lut.K] <ME Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal