Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

adaptatie - (aanpassing)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

adapteren ww. ‘aanpassen’
Vnnl. adapteren ‘aanvoegen, toepassen’ [1650; Hofman]; nnl. adapteeren ‘aanpassen’ [1847; Kramers].
Ontleend aan Frans adapter [1270] < Latijn adaptāre ‘passend maken’, gevormd uit → ad- ‘tot, bij’ en aptāre ‘bevestigen’, bij aptus ‘bevestigd, verbonden, passend’.
adaptatie zn. ‘aanpassing’. Vnnl. adaptatie ‘id.’ [1658; Meijer]. Ontleend aan Frans adaptation [1501]. ♦ adapter zn. ‘apparaatje om twee systemen op elkaar te laten passen’ [1950-75; pers.waarn.]. Ontleend aan Engels adapter, eerder adaptor [1808].

EWN: adapteren ww. ‘aanpassen’ (1650)
ANTEDATERING: adapteren tot een Parochie [1579; iWNT predikheer]
EWN: ♦ adapter zn. ‘apparaatje om twee systemen op elkaar te laten passen’ (1950-75)
ANTEDATERING: deze adapter (voor "Gramofoon-Radio") [1929; Centrum 4/5]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

adaptatie [aanpassing] {1901-1925} < frans adaptation < middeleeuws latijn adaptationem, 4e nv. van adaptatio, van adaptare (verl. deelw. adaptatum) [aanpassen] (vgl. adapteren).

Thematische woordenboeken

P.H. van Laer (1949), Vreemde woorden in de natuurkunde, Groningen/Batavia.

Adaptatie (Lat. adaptátio = aanpassing; adaptáre = aanpassen; < → ad- (2), + aptáre = aanpassen, in den juisten stand zetten; áptus = passend, geschikt). Aanpassing (van de gevoeligheid van het oog aan de helderheid van het gezichtsveld). Het bijbehorend werkwoord is adapteren.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

adaptatie ‘aanpassing’ -> Indonesisch adaptasi ‘aanpassing’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

adaptatie aanpassing 1863 [KKU] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut