Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

accentueren - (benadrukken)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

accent zn. ‘klemtoon; nadruk; tongval; diakritisch teken’
Mnl. accent ‘klemtoon’ [1240; Bern.]; vnnl. ‘diakritisch teken’ in letteren met accenten [1550; WNT Supp.], ‘uitspraakkenmerk’ [1721; WNT Supp.], een Amsterdamsch accent [1874; WNT Supp.].
Al dan niet via Frans accent ‘klemtoon’ [1220; Rey], ‘diakritisch teken’ [1549; Rey], ‘tongval’ [1680; Rey], ontleend aan Latijn accentus ‘klank, intonatie’, afleiding van het werkwoord accinere ‘erbij zingen, erbij klinken’, gevormd uit → ad- ‘bij’ en canere ‘zingen’ (zie ook → cantate), als leenvertaling van Grieks prosōidía, letterlijk ‘bij-lied’, bij ōidḗ ‘lied, gezang’, zie → ode.
Zowel het klassieke Grieks als het klassieke Latijn werden met een muzikaal accent gesproken (gebaseerd op verschil in toonhoogte), maar tegen het einde van de 3e eeuw waren beide dit verloren in ruil voor een klemtoonaccent. Daarmee werd ook Latijn accentus in de Middeleeuwen synoniem met ‘klemtoon’ of ‘nadruk’. De betekenis ‘diakritisch teken’ is in het Frans geïntroduceerd en door het Nederlands overgenomen. Hetzelfde geldt voor accent ‘tongval’, een begrip waarmee uitspraakvarianten werden gekarakteriseerd, waarbij het Parijse accent ook wel als Frans zonder accent werd betiteld.
accentueren ww. ‘benadrukken’. Vnnl. accentueren ‘(goed) uitspreken’ [1548; Mak 1959]. Eerder al mnl. accenten ‘van klemtonen voorzien’ [1240; Bern.]. Ontleend aan Frans accentuer [1511].

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut