Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

abonnement - (het abonneren)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

abonneren ww. ‘intekenen’
Nnl. abonneeren ‘op zekere prijs stellen, bepalen’ [1773; Boey], “zich in eens uitkoopen, en dus van gedurige betaling bevrijden” [1824; Weiland].
Ontleend aan Frans abon(n)er ‘begrenzen, limiteren’ [1260], afleiding van het zn. borne, bosne, bone ‘grenssteen, grensboom’ < middeleeuws Latijn bodina, butina ‘id.’, van onduidelijke oorsprong.
In het Frans betroffen abonnement en abonner reeds in de 13e eeuw ‘overeenkomst inzake regelmatige levering’. Het werkwoord is in het Nederlands vanaf de eerste vermeldingen zowel overgankelijk als wederkerend.
abonnee zn. ‘geabonneerde’. Nnl. abonnés (mv.) [1873; WNT Supp.], abonnee [1885; WNT vergaderen]. Ontleend aan Frans abonné [1798]. ♦ abonnement zn. ‘abonneecontract’. Nnl. abonnement [1824; Weiland]. Ontleend aan Frans abonnement [1275].

EWN: abonneren ww. ‘intekenen’; de betekenis 'intekenen' (1824)
ANTEDATERING: sig ... abonneren (op kranten) [1774; Loven 3, 29]
EWN: ♦ abonnee zn. ‘geabonneerde’ (1873)
ANTEDATERING: eerst Abonné-Looten 'abonnementskaartjes (?)' [1819; Arnhemsche couant (KB) 16/1]
Later: de abonné's (van een toneelabonnement) [1836; AHB 23/1]
EWN: ♦ abonnement zn. ‘abonneecontract’ (1824)
ANTEDATERING: Plan van abonnement van de Vlaamsche opera enz. [1772; titel in Picarta]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

F. Aarts (2017), Etymologisch Dictionairke vaan ’t Mestreechs, Maastricht

abonnemint (zn.) abonnement; Nuinederlands abonnement <1824> < Frans abonnement.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

abonnement (Frans abonnement)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

abonnement ‘het abonneren’ -> Indonesisch abonemén ‘het abonneren’; Jakartaans-Maleis abonemèn, abudemèn ‘het abonneren’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut