Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

aberratie - (afwijking)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

aberratie zn. ‘afwijking’
Vnnl. aberratie “afdwaaling” [1658; Meijer], al eerder als werkwoord aberreren “afwijcken oft zeer dolen” [1577; Werve]; nnl. “afdwaling des lichts” [1853; WNT], ‘gekheid’ [1890; WNT].
Ontleend aan Frans aberration [1624] of rechtstreeks aan Latijn aberrātiō, van ab-errāre ‘af-dwalen’.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

aberratie [afwijking] {1853} < frans aberration < latijn aberrationem, 4e nv. van aberratio [afdwaling, ontspanning], afgeleid van aberrare [afdwalen], gevormd van ab [weg] + errare [dwalen], waaruit middelnederlands erren [(doen) dwalen], hoogduits irren.

Thematische woordenboeken

P.H. van Laer (1964), Vreemde woorden in de sterrenkunde, 2e druk, Groningen

Aberratie (< Lat. aberrátio= afwijking, verstrooiing; < aberráre = afdwalen, afwijken). Schijnbare verandering van de richting van invallende lichtstralen, als gevolg van de beweging van de waarnemer. Deze aberratie werd in 1727 ontdekt door James Bradley (1692-1762). Verder: afwijking in de beeldvorming bij lenzen of spiegels als gevolg van hun bolvormigheid (sferische ‒) of van het gebruik van niet-monochromatisch licht (chromatische ‒).

P.H. van Laer (1949), Vreemde woorden in de natuurkunde, Groningen/Batavia.

Aberratie (Lat. aberrátio = afwijking, verstrooiing; aberráre = afdwalen, afwijken; < → ab-, + erráre = dwalen). Schijnbare verandering van de richting van invallende lichtstralen, als gevolg van de beweging van den waarnemer; ontdekt in 1727 door Bradley (1692—1762). Verder: afwijking in de beeldvorming bij lenzen of spiegels als gevolg van de bolvormigheid van deze (sferische aberratie of askring), of van het gebruik van niet-monochromatisch licht (chromatische aberratie).

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

aberratie ‘afwijking’ -> Indonesisch aberasi ‘afwijking’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

aberratie afwijking 1658 [MEY] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut