Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

aanzeggen - (aankondigen; bevelen, gelasten)

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

aanzeggen ‘aankondigen; bevelen, gelasten’ -> Javaans angsèg ‘mondelinge bekendmaking; bevel’.

Idioomwoordenboeken

F.A. Stoett (1923-1925), Nederlandsche Spreekwoorden, Spreekwijzen, Uitdrukkingen en Gezegden, drie delen, 4e druk, Zutphen

24. Iemand iets niet aanzeggen,

d.i. iets niet van hem zeggen, niet van hem vermoeden. Eigenlijk beteekent iemand iets aanzeggen: ‘iets, door het te zeggen, aan of op iemand doen kleven’. Enen iet aenseggen beteekende in de middeleeuwen iemand van iets beschuldigen, iemand iets te laste leggen, aanwrijven, aantijgen; Kil. imputare. Vgl. bijv. Mieris, 2, 30 b: Men en sal niemant dieft anseggen, men sallem dief maken, of die gene diet hem aenseyt, moet selver een dief blyven. Zie het Mnl. Wdb. I, 142; Stallaert I, 27 en het Ndl. Wdb. I, 494.

2507. Iemand de wacht aanzeggen,

in eig. zin iemand mededeelen, dat het zijne beurt is de wacht te betrekken (Ndl. Wdb. I, 494); in fig. zin: iemand iets op het hart, op 't gemoed drukken, hem ernstig waarschuwen dat hij zich moet wachten, op zijn hoede zijn moet; vgl. Harreb. II, 432; Hoeufft, 670; Molema, 463: Iemand de wacht aanzeggen, onder bedreigingen hem aan zijn plicht, zijn taak herinneren; Gallée, 51: de wacht anzeggen, waarschuwen; Van Schothorst, 224: de wacht anzeggen, voor de laatste maal waarschuwen; Haagsche Post, 7 Febr. 1920 p. 193 k. 4: De leiders der steeds in macht toenemende Engelsche Labour-Party vinden dat het nu genoeg is met Russische avonturen en hebben in een lang manifest hun regeering de wacht aangezegd; 22 Maart 1918 p. 250 k. 1: Hij maakte den indruk een man te zijn die niet slechts weet wat hij wil, maar ook wil wat hij weet. Zonder eenige slag om den arm zei hij den conservatieven de wacht aan in zake het Pruisische kiesrecht.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut