Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

aanstellen - (een plaats geven, benoemen)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

aanstellen ww. ‘een plaats geven, benoemen’
Mnl. aenstellen ‘ordenen, regelen’ [1420; MNW], ‘tegen iets aandrukken of aanleggen’ [1460; MNW]; vnnl. aanstellen ‘aanwijzen, benoemen’ [1595; WNT waal IV].
Gevormd uit → aan en → stellen.
In zijn huidige betekenis is aanstellen oorspr. een jagersterm, synoniem met posteren, die later overdrachtelijk werd gebruikt. Het wederkerende werkwoord zich aanstellen betekent ‘zich op een overdreven manier gedragen’: vnnl. Zich als onnozele kinderen aen-stellen [1660; WNT]. Deze betekenis komt voort uit de betekenis ‘op een bepaalde manier inrichten, plaatsen’ zoals ook in Hoe de mensch ... zijn handel en wandel moet aanstellen.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

aanstellen ‘erg overdrijven; in een functie plaatsen’ -> Noors anstille ‘in gang zetten; (wederkerend) zich voordoen als; goederen voor de verkoop of een schip voor bevrachting aanbieden’ (uit Nederlands of (Neder- of Hoog-)Duits); Zweeds anställa ‘iemand in dienst nemen om tegen betaling werk te laten verrichten’ (uit Nederlands of (Neder- of Hoog-)Duits); Menadonees anstil ‘zich onecht gedragen, de aandacht op zich willen vestigen’; Petjoh anstiel, aanstiel ‘aanstellerig’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut