Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

aanschouwen - (zien, waarnemen)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

aanschouwen ww. ‘zien, waarnemen’
Mnl. a(e)nscouwen (ook scheidbaar) ‘aanschouwen, letten op’ [1287; CG II, Nat.Bl.D].
Gevormd uit → aan en → schouwen.
Mnd. anschouwen; ohd. anascouwōn (nhd. anschauen); nfri. oanskôgje.
Weiland 1799 vermeldt ik aanschouw naast ik schouw aan, voorts de oudere betekenis ‘onderzoeken’ en het voorbeeld aanschouwende kennis ‘kennis door de gewaarwording verlangd’.
aanschouwelijk bn. ‘duidelijk voorgesteld’. Mnl. aenscouwelijc ‘zichtbaar, aanzienlijk’ [1447; MNW]; nnl. ook ‘levendig, schilderachtig’ [1854; WNT], en verder in de combinatie aanschouwelijk onderwijs [1848; WNT].

EWN: aanschouwen ww. 'zien, waarnemen' (1287)
ANTEDATERING: eerst te scouwen an 'te aanschouwen' [1260-80; VMNW]
Later: ane scouwen 'aanschouwen' [1285; VMNW]
EWN: ♦ aanschouwelijk bn. 'duidelijk voorgesteld' (1447*)
ANTEDATERING: anscouwelick 'aanschouwelijk, zichtbaar' [1477; Teut] en aenscouwelic 'aanzienlijk' [1477; MNW]
{ *De eerste attestatie uit het EWN (uit 1447) moet geschrapt worden. Die komt in (het lemma van) het MNW niet voor.}
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut